5 năm giúp đỡ các học viên cai nghiện, chị Nguyễn Thị Thanh, nhà giáo trẻ tiêu biểu của TP HCM, đầy ắp kỷ niệm. Cảm giác ái ngại khi tiếp xúc học trò đầy hình xăm ở chị dần được thay thế bằng sự cảm thông, đồng cảm.

Sinh ra và lớn lên ở Hà Tây, rồi chuyển vào Nam sống, chị Nguyễn Thị Thanh chọn chuyên ngành xã hội học tại ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP HCM. Ngay sau khi tốt nghiệp năm 2005, chị về nhận nhiệm vụ quản giáo các học viên tại Trung tâm cai nghiện Bình Đức, Bình Phước.

Nói về cơ duyên này, chị Thanh cho biết, khi còn là sinh viên năm cuối, chị cùng nhiều bạn chung ngành có dịp đi thực tế tại Trung tâm cai nghiện Bình Đức. Có thể vì hoạt động tích cực, gây được ấn tượng trong chuyến đi mà ngay khi vừa tốt nghiệp, chưa kịp nhận bằng, chị nhận được đề nghị về trường cai nghiện công tác.

Dù còn quá trẻ, không có kinh nghiệm, cũng như chưa trải nghiệm nhiều trong cuộc sống, chị Thanh đã nhận lời, không chút ngại ngần.

Chị Thanh giản dị, gần gũi với học viên trong lớp.

Nữ giáo viên chia sẻ: "Gia đình, bạn bè ngạc nhiên lắm. Ai cũng bảo ở lại thành phố kiếm việc làm. Nhưng tôi biết ở đây rất cần những người trẻ, có tri thức và nhiệt huyết để tiếp xúc, giáo dục học viên. Mà công việc này lại hoàn toàn đúng với lý tưởng sống của mình. Tôi coi đây là cách tốt nhất để thử thách bản thân cũng như trải nghiệm với đời".

Thời gian đầu lên trường công tác là những ngày cực kỳ khó khăn. Thực tế không như suy nghĩ, cũng không như chuyến đi thực tập hồi sinh viên. Khi tiếp xúc thật gần với học viên là thành phần đặc biệt của xã hội, Thanh thấy ngại ngùng. Nhiều học viên trên người đầy hình xăm, vẻ mặt lạnh lùng làm cô gái trẻ thấy sợ hãi. Đặc biệt, có những người đáng tuổi cha, chú mà chị phải đứng ở cương vị dạy bảo.

Thanh kể, dạy học sinh bình thường đã khó, dạy con người có khiếm khuyết về đạo đức càng khó hơn. Nhiều khi gặp phản ứng quyết liệt, lời nói không hay của học viên, chị bị ảnh hưởng tâm lý. Phải mất thời gian chị mới rèn cho mình biện pháp vừa mềm mỏng, tình cảm, vừa cứng rắn để giải quyết các vấn đề. Phần lớn học viên đều có tư tưởng trốn trại, nên bất cứ lúc nào, ngay cả khi đang giảng bài, giáo viên cũng phải canh chừng, để mắt đến từng người.

"Học viên ở đây luôn nghĩ mình bị xã hội kỳ thị, nên ngại tiếp xúc với mọi người. Để làm quen được với họ, phải dùng hành động, cử chỉ thực tế. Phải cho họ thấy, mình muốn hòa nhập với họ. Trong từng lời ăn tiếng nói đều thể hiện được sự tôn trọng", chị Thanh kể về kinh nghiệm có được sau nhiều năm tháng giảng dạy tại trường.

Niềm vui của nữ giáo viên là được tiếp xúc với đủ mọi thành phần của xã hội, từ kỹ sư, bác sĩ đến những người không có trình độ học vấn... Chị Thanh kể, có nhiều trải nghiệm rất thú vị, như một số học viên có học thức, vốn sống và kiến thức rất nhiều nên thường "lừa" và "dụ" để dẫn cô giáo ra khỏi bài giảng lúc nào không hay.

Lớp học của chị Thanh sôi nổi đầy tiếng cười.

Cũng không ít cảnh ngộ ở đây làm Thanh xúc động. Chị kể, có lần hỏi một học viên họ tên cha, nhưng em đứng im, sau đó thú thật từ ngày sinh ra đến giờ không biết mặt cha là ai, còn mẹ thì đi theo người khác. Có học viên hơn 60 tuổi, hơn 30 năm ở trong trại, đến ngày được trở về với xã hội không thấy người thân nào đến bảo lãnh. "Ông cụ biết có con ở Sài Gòn nhưng không dám nhờ vì sợ làm đảo lộn cuộc sống của con", chị Thanh kể với giọng đồng cảm.

Cảm giác xa lạ, ngại ngùng ngày nào dần bị xóa bỏ sau thời gian chị sống và làm việc với những con người "mẫn cảm" này. Chị hiểu, biết tìm cách giải thích cho hoàn cảnh và nguyên nhân đưa các học viên của mình đến với tệ nạn xã hội, để từ đó sự thông cảm, sẻ chia của chị giúp họ nhận ra sai lầm và có ý thức hoàn lương.

Thừa nhận là giáo viên không chuyên nghiệp, chị Thanh luôn tự trao dồi kiến thức, đổi mới cách giảng dạy, tạo hứng thú cho các tiết học. Chị thường để học viên nói lên tác hại của ma túy, hướng dẫn họ diễn kịch, cho mỗi người đóng vai chính và thể hiện những dằn vặt, đau đớn từ tác hại của chất gây nghiện. Những buổi học nhóm, thảo luận sôi nổi do chị tổ chức cũng giúp mọi người hứng thú hơn. Từ đó, mối quan hệ giữa mọi người ở trường ngày càng thắt chặt.

Từ những nỗ lực và thành công, chị Nguyễn Thị Thanh được Thành Đoàn TP HCM trao danh hiệu Nhà giáo trẻ tiêu biểu vào ngày 14/11. Nói về danh hiệu cao quý này, chị chia sẻ cảm giác hạnh phúc vì đã thực hiện được lý tưởng của bản thân và cho biết sẽ tiếp tục gắn bó lâu dài với việc giảng dạy ở Trung tâm cai nghiện Bình Đức.